Na de “rellen in Anderlecht” een nieuws scoop op Brussel: leerkrachten ontvluchten het Nederlandstalig onderwijs in Brussel omwille van de anderstaligheid van de leerlingen. Remedie van de week: laten we er nog wat extra miljoenen tegenaan smijten om de taalachterstand in te halen…. Gelukkig kwam deze suggestie niet van de minister. Anders zouden we ons echt zorgen moeten maken. Alsof dàt het probleem is. 

Een kort bezoekje aan gelijk welke Brusselse school zou kunnen helpen het èchte probleem  te zien: in het Nederlandstalig onderwijs in Brussel is het Nederlands een totaal vreemde taal geworden. Niet bij de leerkrachten natuurlijk, maar bij de leerlingen. Als er bij ons nog 5 % van de leerlingen thuis Nederlands praten, zal het veel zijn. Onder elkaar doen ze het zeker niet. Met andere woorden: Nederlands is de taal van de leerkrachten, waarin ze les krijgen, moeten studeren, onder hun voeten krijgen, straf krijgen, vanalles moeten, en vooral niets mogen… Ik moet er geen tekening bij maken welke affectieve band deze leerlingen hebben met het Nederlands. Het ergste scheldwoord is dan ook niet ‘chien’ maar wel ’sale flamand’.

De oplossing is daarom tegelijk doodsimpel en onmogelijk.
Als we het Nederlandstalig onderwijs in Brussel willen redden van de ondergang, dan moeten we ervoor zorgen dat de meerderheid van deze leerlingen opnieuw thuis Nederlands praten. Met andere woorden, de ouders moeten verplicht worden Nederlands te leren, en moeten verplicht worden zich te engageren dit thuis te spreken met hun kinderen. Deze oplossing licht zo voor de hand, en zou bovendien het probleem van de gebrekkige communicatie tussen de ouders en de school (het grondprobleem van problematisch gedrag van leerlingen) eveneens oplossen. 
Maar in onze huidige tijd van “vrije schoolkeuze” en “individuele vrijheid van het individu” is dit soort maatregelen natuurlijk politieke zelfmoord. Niemand zou dit aanvaarden. Het zou nochtans veel oplossen.

En de massahysterie kon vandaag nog wat verder woekeren. Een hele dag belden ongeruste ouders naar de school, of er geen gevaar zou zijn. Sommige leerlingen mochten zelfs niet naar school komen. Anderen moesten na de middag snel naar huis gaan. Je vraagt je af wat ze dan een hele dag doen. Een beetje op straat rondhangen? Dat zou dan veiliger zijn…

Meest hilarische van de zaak is natuurlijk dat er deze avond geen relletjes meer geweest zijn. De politie was zo massaal aanwezig, dat niemand hiertoe de kans kreeg.

Laten we hopen dat maandag die massahysterie wat gaan liggen is.

Met de huidige gespannen sfeer na de rellen in Anderlecht, zitten we op school echt wel in het oog van de storm. De hele dag gonst het van de geruchten, de ene al wat waanzinniger als de andere: verkrachtte meisjes, brandende auto’s, nieuwe confrontaties (waarbij de dagen en uren voortdurend wisselen)
Momenteel is de meest hardnekkige: morgen avond nieuwe confrontatie aan Sint-Guido, met als grootste verschil met vorige week dat het nu ècht serieus gaat zijn. Alsof het vorige week vrijdag maar om te spelen was….

Het leren wordt duidelijk leuker en leuker. Deze week kwam de jongste (2de studiejaar) naar huis met volgend filmpje:

Ik moet eerlijk toegeven dat ik het heerlijk vind, maar ook stiekem jaloers ben. Want dit is zo zaaaaaalig in vergelijking met stoffige, beduimde en gedateerde boekjes waaruit wij Frans moesten leren. (Het is mij dan ook nooit gelukt…)

Waarschijnlijk krijgen we morgen allen meermaals de vraag “Wat heb je gisteren gedaan?”  Een bloemetje gekocht? Een romantische uitstap gemaakt? Een cadeautje gekregen?
Zelf zijn we gaan eten, maar eerst en vooral gewoon gaan werken. En misschien als meest romantische; eindelijk heb ik de keuken, badkamer en vooral de WC gedweild…

Afgelopen dagen in het nieuws: het verbod op hoofddoeken aan de universiteiten in Turkije is opgeheven. In een klas met verschillende (Turkse, Marokkaanse en andere) moslims, gecombineerd met (Italiaanse & Belgische) christenen, levert dit een zeer interessante discussie op. Het dubieuze van de discussie komt onmiddellijk naar boven. Enerzijds zorgt een verbod op hoofddoeken ervoor dat meisjes niet kunnen onder druk gezet worden om een hoofddoek te dragen. Dus goed voor de vrijheid. Maar anderzijds zorgt een verbod ervoor dat sommige meisjes niet meer op de plaats (in de dit geval de universiteit) mogen/kunnen komen waar het verbod geldt. Wat hierachter zit is het feit dat het hoofddoek voor veel vrouwen een onlosmakelijk deel is van hun sociale/culturele identiteit, en voor andere vrouwen een last, een verplichting, een ‘gevangenis’.
Op het scherp van de snee komt de discussie neer op de hamvraag: “Hoe tolerant mag/moet je zijn tegenover (sociale/religieuze) intolerantie?”

In een afsluitende les over “geweldloosheid” liet ik enkele fragmenten van de, welliswaar geromantiseerde maar toch steengoede, film “Gandhi” zien. De bijna onmogelijke paradox overviel mij opnieuw: geweldoosheid in de realiteit brengen, betekent concreet dat je bereid moet zijn zeer veel geweld te incaseren. Juist omdat je het geweld niet “uitdrijft” of “afwentelt” op iets of iemand anders, moet je het zelf opvangen, dus word je leven in zekere zin gewelddadiger.
Alhoewel ik nu het gevoel krijg een denkfout te maken.

En de hele dag, elke les, maar zagen: “Wanneer komt de Sint?” Deze volledig gemultimediatiseerde, geglobaliseerde en multiculturele/multireligieuze jeugd uit de grootstad (Brussel) voelt zich op één of andere manier nog altijd aangetrokken tot die oerdegelijke goedheilige man. Een oude man die kwistig met geschenkjes strooit, het roept inderdaad een zeker nostalgie op.
Maar hij is dus niet gekomen. Volgend jaar beter.

Om 9:20 les geven over het besef van de eigen sterfelijkheid en eindigheid, het heeft iets “buitenwerelds”. Wat leer je trouwens hierover aan 14/15 jarigen? Ik probeerde hun wanhopig (met de armen zwaaiend, en driftig heen en weer stappend) de diepere betekenis van Teilhard de Chardin’s uitdrukking “tijd-ruimte ziekte” uit te leggen. Dit gevoel kan je overvallen wanneer je je ten volle bewust wordt van je eigen tijdelijkheid en nietigheid in het grote geheel van de geschiedenis, van de (eindeloze) tijd en (oneindige) ruimte. Maar terwijl ik dus steeds heviger met de handjes en armen zwaaide, zag ik in hun jeugdige ogen het onbegrip voor mijn woorden groeien. En ik besefte plots dat er hierover zoveel te vertellen valt, maar eigenlijk niet aan 14/15 jarigen. Ze moeten nog (kunnen) leven in een zekere jeugdige onschuld. En dit wordt hun, zeker in Brussel, sowiezo al bijna onmogelijk gemaakt. Misschien moet ik dit soort thema’s nog wat wegsteken, en voorbehouden aan de 17/18 jarigen.